Dysleksja rozwojowa:

To specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. Spowodowane są zaburzeniami niektórych funkcji poznawczych, motorycznych i ich integracji. Przyczyną tego stanu rzeczy jest nieprawidłowo funkcjonujący układ nerwowy.

Terminologia:

Najczęściej stosuje się termin "dysleksja rozwojowa" dla określenia specyficznych trudności w uczeniu się czytania i pisania:

  • dysleksja – specyficzne trudności w czytaniu,
  • dysortografia - trudności w pisaniu przejawiające się popełnianiem błędów, np. ortograficznych,
  • dysgrafia - niski poziom graficzny pisma.

Etymologia:

  • Dys (łac.gr.) – trudność, niemożność
  • Lexis (łac.gr.) – słowa
  • Lego (łac.gr.) – czytać
  • Orthos (gr) – prawidłowy
  • Grapho (gr) – piszę, rysuję

Przyczyny dysleksji:

Specyficzne trudności w nauce czytania i pisania występują u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym, które posiadają deficyty rozwojowe. Zaburzenia te mogą dotyczyć funkcji:
- analizy i syntezy wzrokowej,
- analizy i syntezy słuchowej,
- językowych,
- motoryki dużej i małej,
- współdziałania, czyli integracji wymienionych procesów,
- pamięci wzrokowej, słuchowej, ruchowej,
- lateralizacji (przewagi stronnej ciała),
- orientacji w schemacie ciała, kierunkach i przestrzeni. 

Dysfunkcje te, choć istnieją od wczesnego dzieciństwa, spostrzegane bywają na ogół w początkach nauki szkolnej albo jeszcze w późniejszym okresie edukacji. Zakres zaburzeń jest wąski, gdy dotyczy tylko jednej funkcji uczestniczącej w procesie czytania i pisania, lub szeroki, gdy dotyczy kilku funkcji jednocześnie.

Częstotliwość występowania:

W literaturze europejskiej podaje się, że dzieci te stanowią 10-15% uczniów, w tym 4% to przypadki bardzo nasilonych trudności (wg międzynarodowych klasyfikacji chorób ICD-10, DSM-IV, które można byłoby określić nazwą głębokiej dysleksji). Badania w Polsce określają odsetek dzieci z  dysleksją na 9-10%.

Objawy ryzyka dysleksji:

Dzieckiem ryzyka dysleksji jest każde dziecko pochodzące z nieprawidłowo przebiegającej ciąży i skomplikowanego porodu. Należy zatem bacznie obserwować rozwój dzieci urodzonych przedwcześnie: z niską wagą urodzeniową, w złym stanie fizycznym (w skali Apgar poniżej 10 punktów, szczególnie gdy osiąga wartość poniżej 6 punktów). Duże prawdopodobieństwo występowania specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu dotyczy także dzieci z rodzin, w których trudności takie jak: dysleksja rozwojowa, opóźnienie rozwoju mowy, oburęczność i leworęczność już się pojawiły.

Tablea objawów ryzyka dysleksji pdf

Literatura:

  1. Ewa Małgorzata Skorek, Terapia pedagogiczna. Wybrane zagadnienia, Kraków 2004.
  2. Marta Bogdanowicz, Ryzyko dysleksji. Problem i diagnozowanie, Gdańsk, 2008.
  3. Marta Bogdanowicz, Dysleksja rozwojowa - podstawy teoretyczne, cz.I, w ramach szkolenia w Polskim Towarzystwie Dysleksji w Gdańsku, grudzień 2009.
  4. Barbara Kaja, Zarys Terapii Dziecka, Bydgoszcz 2001.